Zasadniczym cechami modelowych publicznych systemów ochrony zdrowia są powszechność i solidarność. Metodę realizacji tych zasad w metodę znaczący narusza jednakże zasadnicze zasady ubezpieczeniowe, tj. zasadę równowartości i równowagi składek i świadczeń. Poza tym brak ekwiwalentności w zależności ryzyko-składka-świadczenie stawia pod znakiem zapytania sens stosowania metody ubezpieczenia. Powszechność systemów ochrony zdrowia jest częściej zapewniana poprzez wprowadzenie obowiązku dla ludzi otrzymujących przychody z pracy. Rozciągnięcie ochrony ubezpieczeniowej na osoby bierne zawodowo wymaga zaś dofinansowania z budżetu. Wówczas jednakże państwo nalega na rozwiązanie, w którym składka jest uzależniona od dochodu. Pozwala to zmniejszyć kwotę dopłat, jeśli uzna się przykładowo, że za osoby bierne zawodowo należy się składka liczona od minimalnej płacy albo nawet niższa. Wyjściem, które chociaż częściowo pozwala spełniać zasady ubezpieczeniowe, jest rozwiązanie bazujące na pomysłu społecznych ubezpieczeń zdrowotnych o ujednoliconej wysokości składki. Prawdziwy kłopot pojawia się w wypadku bardziej istotnych schorzeń. Dzisiejsza medycyna jest na takim poziomie, że znakomita większość chorób można wyleczyć we wczesnym stadium. W tym momencie z tego powodu tak istotne są badania okresowe pracowników. Ministerstwo Zdrowia zaproponowało, by pracujące kobiety w trakcie badań wykonywanych w ramach medycyny pracy poddawały się również mammografii i cytologii. Ministerstwo stawia na profilaktykę nowotworową – wszystko z powodu dużej umieralności kobiet na raka piersi i szyjki macicy. Statystycznie na tę pierwszą chorobę zachoruje co 16 Polka. Co istotne, nowotwór ten we wczesnym stadium w większości wypadków udaje się wyleczyć, niemniej jednak największym kłopotem jest przekonanie Polek do badań profilaktycznych. Dlatego wprowadzenie mammografii i cytologii do katalogu badań dokonywanych w ramach medycyny pracy ma swoje spostrzeżenie. Na wstępie MZ zastrzega, że akurat te badania finansowałoby NFZ, a nie pracodawca. Z drugiej strony Pracodawcy RP, którzy uznają profilaktykę nowotworową za jak najbardziej słuszną, wyrażają jednak bezdyskusyjne obawy co do sensowności tych badań w ramach medycyny pracy. Głównie uważają, że: badania profilaktyczne muszą być organizowane równolegle do badań okresowych i nie warunkować wyborów o podjęciu albo kontynuowaniu zatrudnienia. Chodzi o to, żeby kobieta mogła odmówić przeprowadzenia badania i równocześnie nie narazić się na niedopuszczenie do pracy. W przeciwnym razie przepisy będą stały w sprzeczności z zasadą wolności pracy. w zgodzie z pomysłem MZ z badania wyłączone będą kobiety pracujące na wsi, niepracujące panie zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych , a oprócz tego te, które prowadzą własną działalność gospodarczą. Znaczy to, że przepis dotyczyć będzie wąskiej grupy kobiet, a to posiada się nijak do powszechności profilaktyki. Oprócz tego powinno się podkreślić, że na specjalistyczne badanie mammograficzne panie najczęściej będą musiały udać się do innego ośrodka zdrowia, a to może wydłużyć ich nieobecność w pracy. Na nowotwory w Polsce rocznie choruje ok. 100 tys. ludzi. Z danych wynika, że 20% kobiet umiera na raka piersi, jajnika albo szyjki macicy. Osoby te posiadają kłopoty z uzyskaniem jednorazowego świadczenia w przypadku ujawnienia się choroby zawodowej. Muszą bowiem udowodnić, że ich choroba posiada związek z pracą na roli. W pewnych przypadkach nieprosto jest udowodnić. Z tego powodu od dawna domagamy uporządkowania przepisów o ubezpieczeniach wypadkowych. Ten absurd prawny stwarza, że rolnicy obawiają się zakładać działalność gospodarczą – mówi Władysław Serafin prezes Krajowego Związku Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych. Sprawę ponadto komplikuje fakt, że przedsiębiorczy rolnicy nie są również chronieni przed skutkami chorób zawodowych wywołanych czynnikami bieżącymi przy wykonywaniu działalności gospodarczej. Dlatego RPO w wystąpieniu skierowanym do Jolanty Fedak, ministra pracy i polityki społecznej zwrócił zatem uwagę, że podleganie ubezpieczeniu wypadkowemu z tytułu prowadzenia firmy również nie daje wystarczającej ochrony ubezpieczeniowej przed skutkami chorób zawodowych występujących w gospodarstwie rolnym.